Новости
16 сентября 2017, 01:58

“Киэн туттар дьоммут: аҕалаах уол Слепцовтар”

Нам улуу?ун Хатырык нэ?илиэгэр Саха ?р?сп??б?л?кэтин судаарыстыбанна?ын т?мэлигэр историческай наука кандидата, этнограф Платон Алексеевич Слепцов т?р??б?тэ 60 сылын уонна кини а?ата Алексей Иванович Слепцов т?р??б?тэ 100 сылын к?рс?р “Киэн туттар дьоммут: а?алаах уол Слепцовтар” диэн ахтыы киэ?э буолан ааста. Итиэннэ “А. И. Слепцов. Учуутал. Буойун. Интэлигиэн”, “Платон Алексеевич Слепцов”, “П.А. Слепцов. Научные труды. Публикации” кинигэлэр с?рэхтэннилэр. Дьоро киэ?э?э Саха ?р?сп??б?л?кэтин Ил Т?мэнин Бэрэссэдээтэлэ Александр Жирков , Нам улуу?ун ба?ылыга Александр Атласов , Нам улуу?ун Хатырык нэ?илиэгин ба?ылыга Алексей Пинигин , М.К. Аммосов аатынан ХИФУ Хотугулуу-Или??и норуоттар култуураларын, тылларын институтун бырабыассара, филологическай наука доктора Гаврил Филиппов , М.К. Аммосов аатынан ХИФУ Хотугулуу-Или??и норуоттар култуураларын, тылларын институтун бырабыассара, култуура уонна фольклор хааппыдыратын салайааччыта Василий Илларионов , историческай наука доктора, Арассыыйа академиятын наукатын или??и салаатын Гуманитарнай чинчийии институтун, а?ыйах ахсааннаах хотугу норуоттар кы?ал?аларын археология?а ??рэтэр салаатын салайааччыта Розалия Бравина , М.К. Аммосов аатынан ХИФУ Хотугулуу-Или??и норуоттар култуураларын, тылларын институтун бырабыассара, култуура уонна фольклор хааппыдыратын бырабыассара Юрий Платонов , Емельян Ярославскай аатынан Саха ?р?сп??б?л?кэтин мусуойун салайааччыта Егор Шишигин , Гуманитарнай чинчийии уонна а?ыйах ахсааннаах хотугу норуоттар кы?ал?аларын институтун Г.П. Башарин аатынан мусуойун дириэктэрэ Пантелеймон Петров , Алексей Иванович Слепцов о?олоро, сиэннэрэ, аймахтара уонна уола Платон Алексеевич оло?ун аргы?а, кыы?а, сиэнэ, чугас до?отторо, кэллиэгэлэрэ, биир дойдулаахтара кытыннылар. Алексей Иванович Слепцов , А?а дойдуну к?м?ск??р улуу сэрии кыттылаа?а, Албан аат III истиэпэннэх, А?а Дойду сэриитин II истиэпэннээх уордьаннарын кавалера, 40-чэ сыл устата о?ону, ыччаты ??рэххэ у?уйбут педагогическай ?лэ бэтэрээнэ, 7 о?о тапталлаах а?ата. 1917 сыл олунньу 27 к?н?гэр, Нам улуу?ун Т?бэ нэ?илиэгэр т?р??б?тэ. А?ата Слепцов Иван Ильич Т?бэ нэ?илиэгин Ар?аа Бадам а?а уу?ун ки?итэ. Ийэтэ Соловьева Марфа Даниловна Д?пс?н улуу?ун Баата?ай нэ?илиэгиттэн т?р?ттээх. Кини уола, Платон Алексеевич , ?р?сп??б?л?кэ дьоно-сэргэтэ бука бары киэн туттар дьоммут Максим Кирович Аммосов, Илья Егорович Винокуров олохторун чинчийэргэ ?г?с сыратын уурбут, Хотугулуу-Или??и Федеральнай университет доцена, историческай наука кандидата, этнограф, “Саха ?р?сп??б?л?кэтин орто уонна орто анал ??рэхтээ?инин туйгуна”, “Гражданскай килбиэн” бэлиэ ха?аайына, Нам улуу?ун уонна Хатырык нэ?илиэгин бочуоттаах гражданина. Платон Алексеевич а?атын Алексей Иванович ту?унан суруйбут “Учуутал, буойун, интэлигиэн. Алексей Иванович Слепцов” диэн кинигэтэ бу к?н с?рэхтэннэ. Кинигэ?э Алексей Слепцов у?улуччулаах учуутал, Ийэ дойдутун к?м?скээбит буойун, холобур буолар саха норуотун интэлигиэнэ буоларын о?олоро, аймахтара, ??рэппит ыччаттара, ??лээннээхтэрэ, биир дойдулаахтара кини сырдык аатын, ?лэтин ?рд?кт?к сыаналаан, киэн тутта суруйбут и?ирэх ахтыылара киирбиттэр. Ил Т?мэн спикерэ Александр Жирков Платон Алексеевич Слепцов аатын-суолун ахтар т?мс?? улахан суолталаа?ынан бэлиэтээтэ. Бастакынан, кини т?р??б?тэ 60 сыла, икки?инэн, с?рдээх ?ч?гэй кинигэ та?ыста. Спикер Платон Слепцов “Учуутал, буойун, интэлигиэн. Алексей Иванович Слепцов” кинигэтин ураты айымньы бы?ыытынан сыаналаата уонна олорон ааспыт дьон ту?унан ахтыылары суруйуу литература туспа жанра, ылбычча кыайтарбатын эттэ. “Ахтыы эрдэ суруллубут айымньыларга сиэттэрэн, ис хо?оонун, тутулун, хаартыската ханан киириэхтээ?эр тиийэ ыйыллан суруллар. Оттон Платон Алексеевич ахтыыта олох ураты”, ­-- диэтэ Ил Т?мэн спикерэ – “Ахтыытыгар а?атын эрэ ту?унан буолбакка, оччотоо?у кэми бэйэтэ хайдах ылынарын, ?йд??р?н суруйбут, А?а дойду сэриитин иннинэ олорбут дьон оло?ун, сэбиэскэй былаас олохтонуутун са?ана бастакы холкуостар, бастакы ??рэхтээ?ин, бастакы оскуолалар а?ыллыылара, сэбиэскэй интэлигиэнсийэ ??скээ?инин олох уратытык сырдаппыт”. “А. И. Слепцов. Учуутал. Буойун. Интэлигиэн” кинигэ?э П.А. Слепцов саха дьоно А?а дойду сэриитигэр бараллара, онно хайдах сылдьаллара, сэриини кинилэр хайдах ылыммыттарын, кы?ал?аларын омуннаабакка, героизмынан киэргэппэккэ, а?атын Алексей Иванович уонна кини саастыылаахтарын кэпсээннэригэр оло?уран, архыып докумуоннарын ырытан, суруйан хаалларбыт. “Платон Слепцов а?атын ту?унан кэпсиэм, суруйуом диэн кэнники саныыра. Кэлин, т?мс??лэргэ би?иэхэ элбэхтик “а?ам ту?унан” диэн кэпсиир буолбута. Ону сэ?ээрдэхпитинэ с?рдээ?ин ??рэрэ уонна киэ?эни бы?а кини ту?унан кэпсэтэрбит”, ­-- диэн Платон Слепцов ту?унан Александр Жирков а?ынна. Ил Т?мэн спикерэ “П.А. Слепцов. Научные труды. Публикации”научнай ?лэлэрин хомуурунньугар киирбит Платон Алексеевич ?лэлэрин судургу ?лэлэр буолбатахтарын, кини устудьуон буолуо?уттан научнай ?лэ?ит буолабын диэн бы?аарыммытын бэлиэтээтэ. “Учуонай буолбакка, хара ма?найгыттан бэйэтин этнограф бы?ыытынан к?р?р этэ”, ­-- диэн Александр Николаевич эттэ уонна Ленинград куоракка этнограф Рудольф Фердинандович Итс кафедратыгар ??рэнэн, ча?ылхайдык б?тэрбитин ту?унан кэпсээтэ -- “Ол кэм?э с?рдээх ча?ылхай ыччаттар б?тэрэн кэлбиттэрэ, Екатерина Дьяконова-Романова , Платон Слепцов , Петр Васильев кэлэн ?лэлээн, Саха сиригэр са?а этнографическай оскуоланы т?р?ттээбиттэрэ. Оскуола к?н б?г???э диэри саха этнографическай наукатыгар бэйэтин суолун, кыа?ын ы?ыктыбакка сылдьар”. Александр Жирков хомуурунньукка Платон Слепцов “Семья и семейная обрядность у якутов (XIX в. – начало XX в.)” диэн диссертацията киирбитин чорботто: “Ыал буолуу хайа ба?арар омук оло?ун т?рд?, Платон Алексеевич ону хабан ылан, ки?и аймах кэ?иир-у?уур, ?кс??р-тэнийэр т?р??т?н ??рэппитэ. Кэлин ити тиэмэ?э ?лэлиэн ба?алаах ки?и кини суруйуута суох сатаммат гына суруйбута”. Маны та?ынан, Платон Слепцов ?лэлэрин бэлиэтээн, Александр Жирков кини ?р?сп??б?л?кэ чулуу уолаттарын Максим Кирович Аммосовы, Илья Егорович Винокуровы ??рэппитин бэлиэтээтэ. Манна Платон Алексеевич М.К. Аммосов ту?унан суруйууларыгар биир дойдулаа?ым диэн буолбакка, кини ту?унан интэриэ?э быдан дири? этэ. ?р?сп??б?л?кэбит судаарыстыбанна?ын олохтонуутун са?алаабыт дьону т??? кыалларынан дири?ник ??рэтэн, ааттарын-суолларын ?йэтитэн, силистэрин-мутуктарын н??лс?тэн, кинилэри чэгиэн, ?ч?гэй, силигилии ??нэ турар Аал Лук Мас курдук о?ортоон та?аарыахтаахпыт. Хайа да к?л??нэ бэйэтин иннинээ?и к?л??нэтин сыаналыыр буолла?ына, кэлэр к?л??нэни олорго с???р-махтайар уонна олорго тарды?ар гына иитэн та?аарыахтаах. “Би?иэхэ, сахаларга соро?ор биллэр дьоммутун, чулуу уолаттарбытын улуустарынан ?ллэстээччибит. Оннук биирдии алаа?ынан ?р?сп??б?л?кэ, норуот тумус туттар дьоннорун ?ллэстэн ?р? тутарбыт ку?а?ан бы?ыы”, ­­-- диэтэ спикер. Платон Слепцов суруйууларыгар Илья Егорович Винокуров, Маским Кирович Аммосов олус м?кк??рдээх т?гэннэргэ киирэн, с?рдээх кыахтаахтык, дьо?уннаахтык тахсыбыттарын киллэрбитин Ил Т?мэн спикерэ сыаналаата. “Платон Алексеевич кэнэ?эс дьон киэн тутта аа?алларыгар кы?аллара с?рдээх арылхайдык к?ст?р. Кини айымньыларын аа?ар ки?и сэниэ-кыах ылар уонна бэйэтин санаатын к????рдэр”, -- диэтэ Александр Жирков . Ил Т?мэн пресс-сулууспата  
comments powered by HyperComments

Интересное












Евтушенко в моей жизни был всегда… Евтушенко в моей жизни был всегда…
http://monavista.ru/images/uploads/79b47d882a3689060ae4d57283ec8bbe.jpg
Письмо с моей фермы Письмо с моей фермы
http://monavista.ru/images/uploads/92eb5c9944f25688043feb2b9b01e0f2.jpg
Почему в России выросли продажи дорогих смартфонов Почему в России выросли продажи дорогих смартфонов
http://monavista.ru/images/uploads/08009197b894c4557dc9c7177e803f77.jpg